مجله Listenmode

Podcast
vibe-coded by ppoorebrahim.ir
مجله Listenmode

تاریخ یکی از موضوعهایی است که با گوش دادن خیلی بهتر از خواندن کتابهای درسی در ذهن میماند. یک راوی خوب میتواند سلسلهای فراموششده یا جنگی دور را به داستانی تبدیل کند که با آدمها، تصمیمها و پیامدهایش زنده است. پادکستهای تاریخی فارسی هم در سالهای اخیر تنوع زیادی پیدا کردهاند؛ از روایتهای کوتاه رادیویی تا پروندههای مستند چندقسمتی.
در این راهنما پادکستهای تاریخی فارسی موجود در ListenMode را بر اساس نوع روایت دستهبندی کردهایم تا راحتتر بتوانید با سلیقه و زمان شنیدن خودتان انتخاب کنید. برای هر پادکست توضیح دادهایم چه دوره یا موضوعی را پوشش میدهد، مناسب چه کسی است و از کجا شروع کنید.

پادکست عبور از تاریخ نسخه پادکستی برنامهای رادیویی با شعار «سرگذشت ایران شنیدنی است» است که از رادیو جوان پخش میشود. کارشناس و مجری برنامه خسرو معتضد، تاریخنگار شناختهشده، است و تهیهکنندگی آن را مهدی شاهرضایی بر عهده دارد. روایت به ترتیب زمانی پیش میرود: از «پیش از ماد» و ماد و هخامنشیان تا دوره قاجار. اپیزودها کوتاهاند، معمولاً حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، و به همین خاطر برای شنیدن روزانه بسیار مناسباند.
چون آرشیو بسیار بزرگ است، از فهرست اپیزودها برای پیدا کردن دوره موردنظرتان استفاده کنید.

ایران در گذر زمان مجموعهای نمایشی و اپیزودیک است که تاریخ ایران را از دوران اساطیری تا پایان قاجاریه روایت میکند. طبق توضیح مجموعه، این نمایش در رادیو نمایش تهیه شده و پخش آن از آبان ۱۳۹۹ آغاز شده است. اپیزودها حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقهاند و با صداپیشگی اجرا میشوند.
این مجموعه کاملشده است و قسمت تازهای به آن اضافه نمیشود؛ یعنی میتوانید آن را از «تاریخ اساطیری ۱» تا انتها بیوقفه گوش دهید.

سیری در تاریخ و فرهنگ ایران مجموعهای از سخنرانیهای کوتاه درباره تاریخ، فرهنگ و ادب ایران است که بر منابع مستند تکیه دارد. محتوا در پنج فصل سامان یافته است: تاریخ ایران پس از اسلام، تاریخ ایران باستان، جستارهایی در تاریخ و فرهنگ و ادب، تاریخ معاصر و کندوکاوهایی در تاریخ و فرهنگ. قسمتهای اخیر به موضوعاتی مثل «سکوت فردوسی درباره هخامنشیان» و «برخی غلطهای رایج در تاریخ» پرداختهاند.

پادکست مورخ با اجرای احمد هاشمی، به تعبیر خودش «هر بار یکی از پازلهای تاریخ جهان را کنار هم میگذارد». آرشیو از پرسشهای بنیادی درباره انسان آغاز شده، مثل «چرا نیاکان ما مهاجرت کردند؟» و «چرا کشاورزی؟»، و در ادامه به موضوعات متنوعی از تاریخ ایران و جهان رسیده است؛ از تاریخ ترکمنستان تا زندگی قائممقام فراهانی. اپیزودها معمولاً حدود یک ساعتاند و انتشارشان منظم و هفتگی است.
چون بیشتر اپیزودها مستقلاند، میتوانید از هر موضوعی که برایتان جذاب است شروع کنید.

پادکست تراولکست تاریخ را از مسیر شهرها، بناها و اشیای تاریخی و به شکل داستانی و مستند روایت میکند و طبق معرفی خودش بر کتابها، پژوهشهای دانشگاهی و منابع معتبر تاریخی تکیه دارد. برای نمونه، مجموعه اخیرش در سه قسمت از افسانه هومر تا شهر واقعی تروی و جنگ پشت دیوارهای آن را دنبال میکند.

پادکست شب تاب پروندههایی جامع، تحلیلی و روایی درباره علم، تاریخ و فلسفه میسازد؛ از یک بیماری همهگیر تا یک لحظه سرنوشتساز تاریخی. مجموعه «ریشههای جهان امروز» در چند قسمت به عوامل شکلدهنده جهان کنونی میپردازد و مجموعه تازهتر، ماجرای «گروه دانر» را روایت میکند. برخی اپیزودهای این پادکست بسیار بلندند.

پادکست پرچم سفید روایتی از «تاریکترین فصلهای تاریخ بشر» است و به گفته خودش درباره جنگ حرف میزند تا بفهمد جنگها چگونه آغاز شدند، چرا ادامه یافتند و چه بر سر آدمها آوردند. آرشیو با «پرونده جنگ جهانی دوم» در سال ۱۳۹۷ آغاز شده و در قسمتهای اخیر «پرونده جنگ افغانستان» را از سالهای پیش از حمله شوروی به بعد دنبال میکند. اپیزودها معمولاً حدود ۴۰ تا ۵۰ دقیقهاند.
پروندهها را از قسمت اول هر مجموعه شروع کنید.

پادکست تاریخ هنر خفن با این ایده ساخته شده که تاریخ هنر اگر فقط حفظ کردن نام و تاریخ باشد خستهکننده است، اما اگر مثل یک کارآگاه نخهای روایت را به هم وصل کنید جذاب میشود. آرشیو با پرسش «چرا باید تاریخ هنر بخوانیم؟» آغاز شده و قسمتهای اخیر به پیشازتاریخ، پارینهسنگی در ایران و انسان نئاندرتال پرداختهاند. اپیزودها حدود یک ساعت یا بیشترند.

پادکست اسطورهشناسی تحوت افسانههای کهن را با تحلیل همراه میکند. فصل اول به اساطیر یونان اختصاص دارد، فصل پنجم به اساطیر هند و رامایانا، و مجموعه جداگانهای هم درباره «تاریخ جادوگری» منتشر شده است. برای کسی که میخواهد ریشه باورها و داستانهای کهن را بشناسد، مکمل خوبی برای پادکستهای تاریخ سیاسی است.

رادیو سرگذشت از تاریخ و سرگذشت موسیقی ایران میگوید: پشتصحنه انتشار آلبومها، داستان خلق آهنگها و ترانههای ماندگار، و زندگی چهرههای اثرگذار. در آرشیو، قسمتهایی درباره شجریان و ابوالحسن صبا و داستان سرودهایی مثل «ای ایران» دیده میشود.
اگر این را میخواهید | پیشنهاد |
|---|---|
تاریخ ایران از ابتدا و به ترتیب | |
اپیزودهای کوتاه برای هر روز | عبور از تاریخ (حدود ۱۵ دقیقه) |
موضوع مستقل و تازه در هر هفته | |
اگر روایتهای مستند را دوست دارید، بهترین پادکستهای پرونده جنایی فارسی هم همان حس پروندهخوانی را با موضوعی دیگر دارند. و اگر زمان شنیدنتان بیشتر در مسیر است، اپیزودهای کوتاه عبور از تاریخ انتخاب بسیار خوبی برای رفتوآمد روزانهاند.
اگر میخواهید تاریخ ایران را به ترتیب و از ابتدا بشنوید، عبور از تاریخ با کارشناسی خسرو معتضد و اپیزودهای حدود پانزدهدقیقهای گزینه مناسبی است. اگر قالب نمایشی را ترجیح میدهید، ایران در گذر زمان را امتحان کنید.
مورخ هر هفته یکی از موضوعات تاریخ جهان و ایران را در اپیزودی مستقل بررسی میکند. تراولکست هم تاریخ را از دل شهرها و بناها روایت میکند و شب تاب پروندههای تحلیلی چندقسمتی میسازد.
پرچم سفید به تاریخ جنگها میپردازد؛ از پرونده جنگ جهانی دوم در قسمتهای نخست تا پرونده جنگ افغانستان در قسمتهای اخیر.
بستگی به پادکست دارد. پادکستی که منابعش را معرفی میکند و میان روایت مستند و نظر شخصی تفاوت میگذارد قابل اعتمادتر است. برای موضوعات مهم، شنیدن را با مطالعه منابع اصلی تکمیل کنید.
تاریخ جنگها
تاریخ همراه سفر و بناها |
لحن درسگفتاری و مستند |
تاریخ فرهنگ و هنر |