معرفی پادکست مورخ؛ تاریخ ایران و جهان با روایت احمد هاشمی

تاریخ را می‌شود با فهرست تاریخ‌ها و نام‌ها یاد گرفت، یا با قصه. مورخ راه دوم را انتخاب کرده است. این پادکست هر بار یک برش از تاریخ ایران یا جهان را انتخاب می‌کند و آن را مثل داستانی با شخصیت‌ها، انگیزه‌ها و پیامدهایش روایت می‌کند؛ از نخستین انسان‌ها و پیدایش کشاورزی تا کلئوپاترا، شاه عباس و جنگ‌های قرن بیستم.

در این مقاله، با تکیه بر صفحه پادکست مورخ در ListenMode و وب‌سایت رسمی مورخ، این پادکست را معرفی کرده‌ایم.

پادکست مورخ چیست؟

مورخ پادکستی فارسی درباره تاریخ ایران و جهان است. شعار خود پادکست این است: «ما در پادکست مورخ، هر بار یکی از پازل‌های تاریخ جهان را کنار هم می‌گذاریم.» وب‌سایت مورخ هم تاریخ را «بیش از آنکه علم باشد، یک هنر» توصیف می‌کند؛ «هنر کنار هم گذاشتن شواهد». این نگاه در قالب اپیزودها هم دیده می‌شود: هر قسمت معمولاً یک پرسش یا یک شخصیت را محور قرار می‌دهد و شواهد را کنار هم می‌چیند.

• میزبان و راوی: احمد هاشمی
• موضوع: تاریخ ایران و جهان؛ از تاریخ بشر و تمدن‌ها تا شخصیت‌ها و رویدادهای قرن بیستم
• شکل‌گیری: بهار ۱۳۹۹ (به گفته وب‌سایت رسمی)
• قسمت اول: آذر ۱۳۹۹
• تعداد اپیزودها در ListenMode: بیش از ۲۸۰ اپیزود
• آخرین اپیزود تا زمان تهیه این مقاله: شهریور ۱۴۰۵
• مدت معمول هر اپیزود: حدود ۵۰ دقیقه تا یک ساعت

مورخ را چه کسی می‌سازد؟

مورخ با اجرای احمد هاشمی منتشر می‌شود و نام او در عنوان پادکست در ListenMode و دیگر پلتفرم‌ها آمده است. طبق صفحه «درباره ما» در وب‌سایت مورخ، این پادکست «زائیده ذهن احمد هاشمی و نازیلا مرادی» بود و تیم مورخ در ادامه مسیر به استودیو پیکان پیوست؛ جایی که امروز اپیزودها در آن تولید می‌شوند.

مورخ از چه سالی شروع شد؟

وب‌سایت رسمی مورخ شکل‌گیری این پادکست را به بهار ۱۳۹۹ نسبت می‌دهد. نخستین اپیزود هم با عنوان «فکر می‌کنیم انسان هستیم؟» در آذر ۱۳۹۹ منتشر شد. بنابراین مورخ حدود شش سال است که فعالیت می‌کند.

مورخ چند اپیزود دارد؟

تا زمان تهیه این مقاله، مورخ در ListenMode بیش از ۲۸۰ اپیزود منتشر کرده است. شماره‌گذاری خود پادکست در تازه‌ترین قسمت به «اپیزود دویست و هشتادم» رسیده و چند ویژه‌برنامه هم در کنار اپیزودهای شماره‌دار منتشر شده است.

مورخ چه تاریخی را روایت می‌کند؟

از نخستین انسان‌ها تا امپراتوری‌ها

اپیزودهای نخست مورخ مثل یک دوره پیوسته تاریخ بشر پیش می‌روند: پرسش درباره انسان بودن، مهاجرت نیاکان، عصر یخبندان، پیدایش کشاورزی و تمدن، تولد ادیان، ظهور و سقوط امپراتوری‌ها، جنگ‌های صلیبی، حمله مغول‌ها، عصر روشنگری و در نهایت جنگ جهانی اول.

مجموعه‌های چندقسمتی

بعضی رویدادها در چند قسمت پشت سر هم روایت شده‌اند؛ نمونه شاخصش جنگ جهانی دوم است که از ظهور هیتلر تا پایان جنگ را در چند اپیزود دنبال می‌کند. تاریخ نفت ایران و جنگ سرد هم در چند قسمت روایت شده‌اند.

شخصیت‌ها و برش‌های تاریخ ایران

در سال‌های اخیر، بخش بزرگی از اپیزودها به شخصیت‌ها و دوره‌های تاریخی اختصاص دارد؛ از داریوش بزرگ، اشکانیان و شاه عباس تا ستارخان و قائم‌مقام فراهانی، و از کلئوپاترا و آلبرت انیشتین تا نلسون ماندلا و جان اف کندی.

تاریخ معاصر و روابط بین‌الملل

مورخ به تاریخ معاصر هم می‌پردازد؛ از جنگ‌های قرن بیستم تا پیشینه روابط کشورها و نهادهای امنیتی. این قسمت‌ها به موضوع‌های سیاسی نزدیک‌ترند و اگر فقط به تاریخ کهن علاقه دارید، می‌توانید از عنوان اپیزودها قسمت‌های مورد نظرتان را انتخاب کنید.

چه چیزی مورخ را متفاوت می‌کند؟

• روایت پرسش‌محور: بسیاری از عنوان‌ها یک سؤال‌اند، مثل «چرا کشاورزی؟» یا «انسان کجا متمدن شد؟»، و اپیزود برای پاسخ دادن به آن ساخته شده است.
• تنوع جغرافیایی و زمانی: در یک ماه ممکن است از ایران باستان به آمریکای قرن بیستم و بعد به آسیای میانه بروید.
• انتشار منظم: در ماه‌های اخیر تقریباً هر هفته یک اپیزود تازه منتشر شده است.
• اپیزودهای مستقل: جز چند مجموعه، هر قسمت داستانی کامل است و لازم نیست به ترتیب گوش کنید.

مورخ برای چه کسانی مناسب است؟

• علاقه‌مندان به تاریخ که روایت داستانی را به کتاب درسی ترجیح می‌دهند.
• کسانی که می‌خواهند پیشینه رویدادها و شخصیت‌هایی را که اسمشان را زیاد می‌شنوند بشناسند.
• شنونده‌هایی که اپیزودهای حدود یک‌ساعته را برای رانندگی، ورزش یا کارهای روزمره دوست دارند.

پیشنهاد چند اپیزود مورخ برای شروع

1. اپیزود اول: فکر می‌کنیم انسان هستیم؟؛ نقطه شروع پادکست و ورودی مجموعه تاریخ بشر.
2. اپیزود چهارم: چرا کشاورزی؟؛ درباره یکی از بزرگ‌ترین تحول‌های زندگی انسان.
3. اپیزود دویست و سی و هشتم: کلئوپاترا؛ روایت یکی از مشهورترین چهره‌های تاریخ باستان.
4. اپیزود دویست و پنجاهم: آلبرت انیشتین؛ تاریخ علم از زاویه زندگی یک دانشمند.
5. اپیزود دویست و شصت و هفتم: شکوه ایران با داریوش کبیر؛ درباره کارنامه داریوش هخامنشی.
6. اپیزود دویست و هفتاد و پنجم: شاه عباس کبیر

مورخ را از کجا گوش کنیم؟

همه اپیزودهای مورخ در صفحه مورخ در ListenMode در دسترس‌اند و با دنبال کردن پادکست، اپیزود هفتگی تازه را از دست نمی‌دهید. مورخ در وب‌سایت رسمی خودش، Spotify، Castbox و YouTube هم منتشر می‌شود.

برای آشنایی با پادکست‌های تاریخی دیگر، فهرست پادکست‌های تاریخی فارسی را ببینید.

جمع‌بندی

مورخ از آذر ۱۳۹۹ تا امروز بیش از ۲۸۰ اپیزود درباره تاریخ ایران و جهان منتشر کرده و همچنان تقریباً هفتگی منتشر می‌شود. اگر تازه‌واردید، با اپیزود اول یا یکی از قسمت‌های شخصیت‌محور مثل «کلئوپاترا» شروع کنید و بعد بر اساس علاقه‌تان در آرشیو جلو بروید.

پرسش‌های پرتکرار

پادکست مورخ درباره چیست؟

مورخ پادکستی روایی درباره تاریخ ایران و جهان است که هر قسمت یکی از «پازل‌های تاریخ» را، از تاریخ بشر تا شخصیت‌ها و رویدادهای معاصر، روایت می‌کند.

گوینده پادکست مورخ کیست؟

مورخ با اجرای احمد هاشمی منتشر می‌شود. طبق وب‌سایت رسمی، این پادکست حاصل ایده احمد هاشمی و نازیلا مرادی است و در استودیو پیکان تولید می‌شود.

پادکست مورخ از چه سالی شروع شد؟

طبق وب‌سایت رسمی، مورخ در بهار ۱۳۹۹ شکل گرفت و اپیزود اول آن در آذر ۱۳۹۹ منتشر شد.

مورخ چند اپیزود دارد؟

تا زمان تهیه این مقاله، مورخ در ListenMode بیش از ۲۸۰ اپیزود دارد.

آیا باید مورخ را به ترتیب گوش داد؟

لازم نیست. بیشتر اپیزودهای مورخ مستقل‌اند؛ فقط مجموعه‌هایی مثل جنگ جهانی دوم یا اپیزودهای نخست درباره تاریخ بشر بهتر است به ترتیب شنیده شوند.

منبع

صفحه عمومی پادکست: podcast.show (outbound).