در این قسمت، وارد یکی از تاریک‌ترین و خونین‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر افغانستان می‌شویم: سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶. از سقوط دولت نجیب‌الله پس از فروپاشی شوروی می‌گوییم؛ از روزهایی که مجاهدان پیروز وارد کابل شدند، اما به جای صلح، راکت و هرج‌ومرج آوردند. از چهار سال جنگ داخلی که کابل را ویرانه کرد، هزاران غیرنظامی را کشت و زنان و کودکان را در محاصره گرسنگی و ترس گرفتار ساخت. از توافقنامه‌های پشت‌سرهم‌شکسته، از سوگند در کنار کعبه که بیست روز بعد شکسته شد، و از فاجعهٔ افشار – جایی که نیروهای مسعود و سیاف صدها غیرنظامی هزاره را قتل‌عام کردند. در پایان، از ظهور طالبان در قندهار می‌گوییم؛ جنبشی که از دل ناامیدی و فساد زاده شد، به سرعت به ماشین جنگی تبدیل گشت و در ۱۹۹۶ کابل را تصرف کرد. و سرانجام، اعدام فجیع دکتر نجیب‌الله در میدان آریانا را روایت می‌کنیم – پایانی بر یک دولت، و آغازی بر فصلی تیره‌تر.

در این قسمت خواهید دید:

🔹 چرا دولت نجیب‌الله با وجود خروج شوروی، سه سال دوام آورد و سرانجام چه شد؟

🔹 سلطان‌علی کشتمند، نخستین و تنها صدراعظم هزاره، چه نقشی در آن سال‌ها داشت؟

🔹 ورود مجاهدان به کابل در آوریل ۱۹۹۲ چگونه از شادی به فاجعه تبدیل شد؟

🔹 توافقنامه پیشاور چه بود و چرا از همان روز اول شکست خورد؟

🔹 رهبران مجاهد چگونه در کنار کعبه سوگند خوردند و تنها ۲۰ روز بعد آن را شکستند؟

🔹 زنان و کودکان در جنگ داخلی چه وضعیتی داشتند؟ (آمار تجاوز، فروش به فحشا، ازدواج اجباری)

🔹 واقعهٔ دهشتناک افشار (فوریه ۱۹۹۳) – نقش احمدشاه مسعود و عبدالرسول سیاف در کشتار صدها غیرنظامی هزاره

🔹 چرا مسعود و حکمتیار نتوانستند کنار بیایند؟ (قدرت‌طلبی، اختلافات قومی، حامیان خارجی)

🔹 طالبان چگونه از ۳۰ طلبه در قندهار به یک نیروی سراسری تبدیل شد؟

🔹 پاکستان چرا و چگونه از طالبان حمایت می‌کرد؟

🔹 اسامه بن لادن – از کودکی یک میلیاردر در عربستان تا پناهندگی در افغانستان

🔹 رابطه بن لادن و ملا محمد عمر چگونه شکل گرفت؟

🔹 سقوط کابل (۲۶ سپتامبر ۱۹۹۶) و اعدام نجیب‌الله و برادرش در ملأ عام

🔹 زندگی در امارت اسلامی اول – نظم امنیتی در برابر وحشت قوانین (برقع اجباری، قطع دست، اعدام عمومی)

🔹 چرا جهان در برابر این فاجعه سکوت کرد؟ (بوسنی، رواندا، پایان جنگ سرد)

📜 منابع (خلاصه): کمک‌های شوروی (Middle East Policy Council, 2011)؛ مطالعات کشور (Library of Congress, 1990)؛ فروپاشی دولت (Rubin, 2002)؛ کشتمند (Khaama Press, 2026 / AAN, 2026)؛ اعدام نجیب‌الله (UNSMA, 1996 / Rashid, 2000)؛ ورود مجاهدان (CS Monitor, 1992 / WRMEA, 1992)؛ کودکان کابل (Guardian, 2023 / UNHCR, 1994)؛ واقعه افشار (HRW, 2005 / UN, 1993)؛ زنان (Hani.co.kr, 2021 / Amnesty, 1996)؛ توافقنامه پیشاور (Wikipedia)؛ سوگند در مکه (Radio Farda, 1993)؛ ظهور طالبان (Rashid, 2000)؛ حمایت پاکستان (Wikileaks, 1995)؛ بن لادن (LA Times, 2011 / BBC Persian, 2011 / Coll, 2004)؛ قوانین طالبان (UN, 1997)؛ سکوت جهان (Maley, 2002 / UNSC 1267, 1999).

🔔 کانال را دنبال کنید، ویدیو را لایک کنید و نظراتتان را برای ما بنویسید. تار

قسمت هفتم: کابلِ خونین – از سقوط نجیب‌الله تا ظهور طالبان (۱۹۹۲–۱۹۹۶)

javid's Podcast

javid's Podcast

قسمت هفتم: کابلِ خونین – از سقوط نجیب‌الله تا ظهور طالبان (۱۹۹۲–۱۹۹۶)